Pogaduszki z Adamym

Pisoł żeś, Adam, kedyś „Pana Tadeusza”,
Tōż jo, Ślōnzok z Rybnika, tyż napisać musza
Ô mojim piyknym Ślōnsku, ô tej Ôjcowiźnie,
Bo kery sam choć trocha tej ślōnskości liźnie,
Tyn już serce ji ôddo, już je Ślōnzok cały.
Chcioł bych ôpisać wszyjsko, co ôczy widziały,
Dyć je żech zwykły synek, talyntu brakuje,
Tōż niech sie tyż nady mnōm czytelnik zlituje.
Jo niy byda sam pisoł żodnej epojeje,
Bo chca yno Wōm pedzieć, co sie u nas dzieje.
Adam bōł wielki pisorz, nazywany „wieszczym”,
A jo sie durch pisanio musza uczyć jeszcze,
Ale czuja, że ôba mōmy coś spōlnego,
I choć niy poradza sam mianować tego,
To wiym, że Adam wtedy czuł sie tam choćby jo:
Niby je człowiek szczynśliwy, niby wszyjsko mo,
A czegoś mu brakuje, w sercu prōzno jakoś,
Tōż niyroz by tak siedzioł i bōł by zapłakoł,
Nad losym Matki biydnej, tak poniywiyranej.
Jo, synek tej Ziymie, tej godki zakozanej,
Niy moga sie dziwać, jak sie to wszyjsko traci,
Co tak procnie chowali te starziki nasi.
Kaj sōm te familoki, przi nich te chlywiki,
Te ławki przed laubōm? A kaj sōm te muzyki?
Te ôdpusty, uciecha, wszyjsko sie straciyło.
Czy mie sie to yno śni, czy tak rychtyk było?
Kaj sōm te piykne czasy, co my we przikopach
Raki se chytali, a fuzbal szło pokopać
Z kamratami ze szkoły, na łōnce przi lesie.
Teraz se tak myśla, co nōm jeszcze prziniesie
Ta dymokracyjo, ta wolność, ta swoboda?
Nowe czasy, tōż dziynka, że jeszcze sam moga
Pisać po naszymu, dyć tyż do czasu możno,
Aż keryś „cudzo ôpcjo” sam kajś wy mie pozno.
Dyć co mi zostało? Czego mi wziōnś niy mogōm?
Tego, żech je Ślōnzok i z tōm Matkōm, niybogōm,
Na dobre i złe. Dyć doś! Czas już stanyć z kolan,
Jo se po swojimu tyn mōj Ślōnsk widzieć wola:
Te nasze hołdy, lasy, łōnki, rzyki, strōmy,
Co szumiōm mi nad głōwóm. My sie dogodōmy.
Ô tych starych czasach, jak sam piyrwej bywało,
Jak sie w krōtkich galotkach po rżysku lotało,
Drachy sie puszczało, a strzylało ze szlojdra.
Możno jeszcze dzisiej kaj we szopie tam znojda
Jaki stary gōmin, a łatka ze strzewika.
Tela człowiek umi: rozkraka zrobić z patyka,
A po lesie lotać, choćby te indianery.
Niech mi tego zabrōnić sprōbuje tyż kery.
Abo siedna na koło, a bez pole rusza.
Jo se na tym kole zaś poôbjyżdżać musza
Wszystki te stare kōnty, te miejsca w pamiynci.
Przeca tam mi wyntili żodyn niy wykrynci,
Żodyn mi sam niy koże pokozać paszportu,
Bo jo se byndaluja tak yno dlo szportu.
A że to robić musza w ukryciu, na niby?
Czasym tak je w życiu. Niy ma go, choć prawdziwy.
Twōj kraj dzisiej je wolny i Ty tyż, Adamie,
Tōż pokoż Pōnbōczkowi tyż roz za czas na mie.
Możno sam tyż doczkōmy kedyś takich czasōw,
Że godać sam bydymy piyknōm godkōm naszōm,
Jak nasze starziki. Żodyn nōm niy powiy,
Że miejsce ślōnskosci je yno na kerchowie.
Przeca my sōm żywi, ludzie z krwie, a kości
I chcymy żyć we zgodzie, bez haje, a złości.
Kożdego przijmnymy sam, choćby przociela.
Dyć niech niy rozrobio. Styknie. I yno tela.
Miejsca sam je doś, roboty nōm tyż niy braknie
Na dłōgi lata. Niech sie zaś lepszy dzioć zacznie
I niech kwitnie nōm ślōnskość, jak te kwiotka polne.
Ślōnzoki w swojich sercach dycko bydōm wolne.