Ô tym jak AI pōmōgła mi znojś we Czechach starzikowa baba.

Tak to je, że jak człowiek je młody, to niy ciekawiōm go te stare familijne historyje, a potym niy ma sie już kogo spytać. Mōmy fol szuflada zdjynciōw, a niy wiymy ani, kery na nich je. Mie tyż zaciekawiyło trocha, skōnd to ta moja familijo pochodzi. Zaczōn żech trocha sznupać po tych roztomańtych internecach. Dowiedzioł żech sie pora mianōw ôd prastarzikōw, a we papiōrach kościelnych znod żech akty śmierci ôd starzikōw ze strōny taty. Zaciekawiyło mie tam, że przi mianie starzikowej baby stoło „2 Frau“. Tōż co sie stało z tōm „1 Frau“, kej żodyn nigdy ô niyj niy spōminoł, abo możno yno jo ô tym niy słyszoł. Zaczōn żech szukać, ale nic ciekawego żech sie niy dowiedzioł. Coś mi sam niy pasowało, bo starzik przi ślubie ze starkōm mieli 25 lot, a jak sie tata narodziōł, to starzik mieli 26 lot. Tōż kaj by tam mieli mieć już drugo baba wtedy?

Downo żech ô tym zapōmnioł, abo yno żech to ôdłożōł na bok. Aż do dzisiej. Bez cufał wpisoł żech we internecu „Neblik“ a tam pokozoł mi sie na jakimś portalu genealogicznym akt ślubu „XXX Neblik a XXX XXX, kajś we Czechach. Nō ja. Miano sie mōgło bez cufal powtarzać, dyć data narodzynio, miejsce narodzynio (we dzisiejszej Polsce), miana ôjcōw. To już niy mōg być cufal. Zaczōn żech szukać a znod żech tyn akt ślubu. Potym znod żech akt ślubu starzika ze starkōm 3 lata niyskorzij i tam stoło „wdowiec“. Tōż co sie stało bez te 3 lata, a kaj sie straciyła ta „1Frau“? Co z tym zrobić? Spytać sie AI. I tak pora godzin szukali my roztomańtych aktōw urodzynio, śmierci, ślubōw we Czechach i nic. Aż mi tyn AI padoł: poszukej we Polsce, tam kaj starzik miyszkoł. I wiycie co: jest! Akt zgōnu tej „piyrszej Frau“. Pora datōw mi tam niy pasuje jeszcze, ale je narodzōno we Czechach, miano sie zgodzo, miana ôjcōw, data narodzynio. Tōż mōmy już ta „1 Frau“ . Możno inkszy roz udo mi sie zaś dowiedzieć czego wiyncyj.

Keryś sie może spytać, kaj to tyn starzik szukali tej baby tak daleko, aże we Czechach? Dyć to było ponad 100 lot tymu, ôni wszyjscy żyli na Ślōnsku, we raciborskim powiecie, kery bōł wtedy we Niymcach. Ślōnzok poznoł Ślōnzoczka, a potym granica ich potajlowała i chłop zostoł dalij we Niymcach, a dziołcha ôroz była „ôbywatelkō Czechosłowacji“. Dziepiyro dzisiej ziymie te leżōm trocha we Polsce, trocha we Czechach, a zdo nōm sie to taki dziwne, pra.